PRACA POLSKA
Informacje, artykuły, porady ... o tematyce pracy, życia i nie tylko

Wielu z nas czasami ma potrzebę sprawdzić, ile mu zostaje w kieszeni po odjęciu wszelkich składek typu ZUS, podatek dochodowy, … W Internecie można znaleźć wiele serwisów, które oferują darmowy kalkulator wynagrodzeń, który w prosty, szybki sposób wyliczy nam kwotę wynagrodzenia netto. Czy można ufać tym wynikom? Odpowiedź brzmi: i tak, i nie. Tak – bo są prawidłowo obliczające kalkulatory. Nie – bo znalazłem niejeden serwis oferujący kalkulator, który podaje wyniki obarczone błędami.

Postanowiłem więc napisać krok po kroku, jak obliczyć wynagrodzenie netto na podstawie kwoty brutto, a w następnym artykule (mam nadzieję, że już wkrótce znajdę chwilę wolnego czasu aby usiąść i spokojnie napisać) pokażę, jak określić koszt zatrudnienia pracownika, ponoszony przez pracodawcę. Artykuł ten może być przydatny dla osób zajmujących się sprawami kadrowymi bądź właścicieli małych firm zatrudniających kilka osób na etacie. Jednym z motywów nakłaniających mnie do napisania tego artykułu jest to, że często znalazłem na forach pytanie: jak obliczyć wynagrodzenie netto, natomiast nigdzie nie znalazłem kompletnej instrukcji, pokazującej od początku do końca jak należy to zrobić.

Najpierw dla wygody (raczej mojej, bo nie lubię pisać za długo) określę skróty, jakich będę używać w dalszej części artykułu:

• brutto/netto: wynagrodzenie brutto/netto
• ZUS pracownika/pracodawcy: ubezpieczenia, w skład którego wchodzą: ub. emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, ponoszone przez pracownika/pracodawcę
• ub.: ubezpieczenie
• zaliczka podatku dochodowego od osób fizycznych: zaliczka PDOF

Zacznijmy najpierw od tego, że:
netto = brutto – ZUS pracownik – ub. zdrowotne – zaliczka PDOF

A teraz zajmijmy się kolejnymi składnikami:

ZUS pracownika:
Składa się z ub. emerytalnego, ub. rentowego i ub. chorobowego. Obecnie (rok 2009):

• Ub. emerytalne wynosi 9,76% od podstawy wymiaru składek, czy od kwoty brutto.
• Ub. rentowe to 1,5% od kwoty brutto.
• Ub. chorobowe to 2,45% od kwoty brutto (uwaga: w przypadku dobrowolnego ub. chorobowego – dotyczy to osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia lub prowadzących działalność gospodarczą – górny limit ub. chorobowego to 7.964,03 zł.)

Łącznie ZUS pracownika wynosi: 13,71% (od kwoty brutto).
Należy pamiętać o jednej ważnej rzeczy, mianowicie istnieje roczne ograniczenie podstawy wymiaru składek na ub. emerytalne i rentowe, które w roku 2009 wynosi 95.790,00 zł. To znaczy, że jeśli przez cały rok 2009 suma kwot brutto pracownika jest wyższa niż 95.790,00 zł to jego roczna składka na ub. emerytalne i rentowe wynosi tylko 95.790,00*(9,76% + 1,5%) zł.
Dla przykładu, jeśli miesięczne wynagrodzenie brutto Jana wynosi 10.000 zł to:

• miesięczne ub. chorobowe wynosi 10.000*2,45%= 245,00 zł
• od stycznia do września: ub. emerytalne i rentowe wynosi odpowiednio 976,00 zł i 150,00 zł. Natomiast za październik wynoszą: (100.000 – 95.790)*9,76% = 565,10 zł i (100.000 – 95.790)*1,5% = 87,00 zł. Za listopad i grudzień Jan nie płaci

Ubezpieczenie zdrowotne:
W tym przypadku sprawa jest prosta, nie ma ulg czy ograniczeń.
ub. zdrowotne = podstawa ub. zdrowotnego * 9%, gdzie:
podstawa ub. zdrowotnego = brutto – ZUS pracownika
*** Uwaga bardzo ważne: Jeśli składka na ub. zdrowotne jest wyższa od podatku dochodowego (którym zajmiemy się w kolejnym punkcie) to wysokość ub. zdrowotnego należy obniżyć do wysokości podatku dochodowego, wtedy zaliczka PDOF wynosi zero.

Zaliczka PDOF:
Pora policzyć kwotę, którą należy odprowadzić do urzędu skarbowego. Sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, za co należy składać wielokrotne podziękowanie dla naszych „mądrych” ustawodawców i urzędników. Ale spokojnie, po kolei w prosty sposób pokażę, jak obliczyć zaliczkę PDOF.
Policzmy najpierw podstawę opodatkowania:
Podstawa opodatkowania = brutto – ZUS pracownika – koszt uzyskania przychodu,
gdzie koszt uzyskania przychodu dla roku 2009 wynosi:

• 111,25 zł – standardowy koszt uzyskania przychodu,
• 139,06 zł – podwyższony koszt uzyskania przychodu, który ma zastosowanie, gdy miejsce pracy jest inne niż miejsca zamieszkania pracownika

przy czym podstawę opodatkowania należy zaokrąglić do pełnej złotówki.
Mając podstawę opodatkowania, możemy określić podatek dochodowy (nie należy mylić z zaliczką PDOF, którą się odprowadza do US).
Podatek dochodowy = podstawa opodatkowania * 18% (lub 32%) – kwota zmniejszająca podatek,
gdzie:

• kwota zmniejszająca podatek: za rok 2009 wynosi 556,02 zł, czyli miesięcznie to 46,33 zł
• stawka podatkowa w roku 2009 to odpowiednio 18% i 32%, a próg podstawy opodatkowania wynosi 85.528,00 zł.
  Uwaga: w miesiącu przekroczenia progu podatkowego oblicza się podatek wg dotychczasowej stawki, dopiero za następny miesiąc stosuje się wyższą stawkę. Weźmy przykład Jana, który zarabia 10.000,00 zł brutto miesięcznie. Jak się dobrze liczy, to w miesiącu października jego podstawa opodatkowania (nie mylić z wynagrodzeniem brutto!) przekroczy próg 85.528,00 zł. Podatek za miesiąc październik oblicza się jeszcze wg stawki 18%, a dopiero za listopad stosujemy stawkę 32%.

Pora określić, ile wynosi zaliczka PDOF:
Zaliczka PDOF = podatek dochodowy – odliczenie od ub. zdrowotnego
gdzie: odliczenie od ub. zdrowotnego = 7,75% * podstawa ub. zdrowotnego (którą już określiliśmy przy okazji obliczenia ub. zdrowotnego). Oczywiście należy pamiętać o opisanym wcześniej przypadku, gdy podatek dochodowy jest niższy od kwoty ub. zdrowotnego i w tym przypadku mamy zerową zaliczkę PDOF.

Tak więc mimo niesprzyjających przepisów przebrnęliśmy przez wszystkie etapy.
Powtórzmy jeszcze raz:
Wynagrodzenie netto = Wynagrodzenie brutto - ZUS pracownik – ub. zdrowotne – zaliczka PDOF.

Powodzenia i do zobaczenia.